Które NGO mogą zostać organizacjami pożytku publicznego?

Czy każda organizacja pozarządowa jest organizacją pożytku publicznego?

Dla wielu osób organizacja non-profit i organizacja pożytku publicznego to pojęcia tożsame. Tymczasem nie każda fundacja, stowarzyszenie czy np. klub sportowy jest równocześnie organizacją pożytku publicznego i w związku z tym nie każda tego typu organizacja może czerpać z tego tytułu przypisane tylko OPP przywileje.

Przywileje wynikające z uzyskania statusu OPP

OPP, czyli organizacje pożytku publicznego mogą się ubiegać o różnego typu dotacje, które są często głównym źródłem finansowania ich działalności. Na konta OPP można też co roku przekazywać 1% procent podatku dochodowego od osób fizycznych. Finansowanie działalności w ten sposób jest bardzo cenione przez organizacje, którym ono przysługuje.

Organizacje pożytku publicznego mają również prawo do nieodpłatnego informowania o swojej działalności w mediach publicznych, mogą korzystać z pracy poborowych odbywających służbę zastępczą czy choćby angażować jako wolontariuszy do zbiórek publicznych osoby niepełnoletnie. Organizacjom pożytku publicznego przysługuje również prawo do użytkowania na wyjątkowo korzystnych warunkach nieruchomości należących do administracji publicznej – czy to do Skarbu Państwa, czy też do lokalnego samorządu. OPP są również zwolnione z odprowadzania niektórych podatków, między innymi podatku VAT, podatku dochodowego, podatku od nieruchomości czy od czynności cywilnoprawnych, o ile OPP nie prowadzi własnej działalności gospodarczej.

Które organizacje mogą się ubiegać o status OPP?

Nie każda organizacja może ubiegać się o status Organizacji Pożytku Publicznego i o przywileje z tego statusu wynikające. Aby móc się o to starać, organizacja musi działać bez przerwy przez co najmniej 24 miesiące, a jej statutowa działalność musi być działaniem na rzecz ogółu lub konkretnej, określonej przez ustawodawcę grupy społecznej. Może to być działalność kierowana np. do grupy o szczególnie trudnej sytuacji życiowej. Może to też być działalność kierowana do wspólnoty terytorialnej – na rzecz osiedla, gminy, wsi, albo grupy wydzielonej na podstawie jakiegoś innego kryterium, np. na rzecz społeczności akademickiej, wspólnoty religijnej czy etnicznej. O status OPP mogą też ubiegać się organizacje działające na rzecz ogółu społeczeństwa, wspierające rozwój np. określonych dziedzin życia społecznego.

OPP może zostać również organizacja prowadząca własną działalność gospodarczą, jednak tylko wtedy, gdy ta działalność pełnie jedynie funkcję dodatkową, a głównym zadaniem organizacji jest działalność pożytku publicznego. Organizacja taka musi mieć również statutowy organ kontrolny, którego członkowie podlegają zapisanym w ustawie ograniczeniom. Ten wewnętrzny organ nadzorujący pracę OPP musi być całkowicie niezależny od zarządu organizacji, czy innego ciała, które zarządza jego działalnością, podobnie zresztą jak wszyscy członkowie tego organu kontrolnego nie mogą być w żaden sposób powiązani z organem zarządzającym. Także finansowanie, jak i wszystkie wydatki i koszty związane z działalnością takiej organizacji powinny być w pełni transparentne i jawne, a cały wypracowany dochód musi być w całości przeznaczony na działalność pożytku publicznego.