Co zmieni się w finansowaniu NGO?

Zmiany w finansowaniu organizacji pozarządowych – co oznaczają?

Rząd zapowiedział, że zamierza całkowicie zreformować finansowanie organizacji pozarządowych. Pomysł bardzo radykalnych zmian w całym systemie funkcjonowania NGO tłumaczy się chęcią stworzenia jasnych zasad, na jakich miałoby odtąd się odbywać finansowanie organizacji non-profit. Wiele fundacji i stowarzyszeń z dużą niepewnością podchodzi do proponowanych zmian. Co i kiedy ma się zmienić i na czym miałaby polegać reforma systemu finansowania organizacji pozarządowych?

Narodowe Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego

Kluczowe dla rządowego projektu jest stworzenie Narodowego Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego – instytucji, która w praktyce miałaby po prostu decydować, którym fundacjom i stowarzyszeniom przyznane zostaną środki na prowadzenie działalności, a które takiego wsparcia będą pozbawione. W tej chwili cały projekt związany z powołaniem tej instytucji do życia jest na etapie bardzo wstępnych konsultacji, organizowane są spotkania robocze z przedstawicielami organizacji pozarządowych, którzy nie kryją wielu związanych z proponowanymi zmianami wątpliwości.

Głównym powodem do niepokoju jest oczywiście pomysł, żeby o przyznawaniu grantów i dotacji organizacjom pozarządowym miała decydować powiązana z rządem instytucja. Według niektórych komentatorów burzy to podstawy działania całego systemu, który miał się przecież opierać na niezależności organizacji non-profit od polityków, a w projekcie rządowym mówi się o tym, że prezes takiego Narodowego Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego miałby podlegać bezpośrednio premierowi. Obawy budzi też transparentność działania tego typu instytucji.

Jak cały system będzie wyglądał w praktyce po wprowadzeniu proponowanych przez rząd zmian?

Przedstawiciele organizacji pozarządowych tak naprawdę nie wiedzą jeszcze, jak system finansowania będzie wyglądał po zmianach, jakie chce wprowadzić rząd – głównie dlatego, że o konkretnym rozwiązaniach, wciąż jeszcze niewiele wiadomo. Znany jest ogólny zarys projektu, natomiast o konkretnych zmianach w prawie na razie jeszcze niewiele można powiedzieć. Do tej pory za współpracę rządu z organizacjami pozarządowymi odpowiadał Departament Pożytku Publicznego w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Teraz za koordynowanie tych procesów będzie podlegało Narodowe Centrum, którego prezes będzie podległy bezpośrednio premierowi. Jakie to będzie miało skutki dla działania samych organizacji pozarządowych, w tej chwili ciężko jest przewidzieć.

Co dla organizacji pozarządowych oznacza brak dotacji?

Dla organizacji non-profit dotacje są jednym z głównych środków finansowania. Brak dotacji dla wielu z nich będzie oznaczać po prostu całkowitą niezdolność do realizowania celów statutowych. Organizacje pozarządowe do wykonywania swoich działań muszą przecież zatrudniać ludzi, prowadzić biura, płacić za kupowane towary, materiały i surowce, wynajmować lokale i sale, słowem – do każdego aspektu swej działalności potrzebują pieniędzy. Nic dziwnego, że ich przedstawiciele z wielką uwagą śledzą ewentualne zmiany w systemie finansowania.